Termostat ve Silecek
Termostat Değer Sembolleri ve Anlamları
Termostatın gövdesine basılmış küçük bir sayı, aslında motorunun çalışma sıcaklığını belirleyen en kritik bilgidir. Yeni parça alırken kutunun üzerinde "87", "90" veya "TS 92" gibi kodlar görürsün. Bu kodlar rastgele değildir. Aşağıda hangi sembolün ne anlattığını, karşılaştırma yaparken nelere bakman gerektiğini adım adım bulacaksın.
Kısaca: Termostat sembolü ne demek?
Termostat üzerindeki ana sayı, valfin açılmaya başladığı sıcaklığı santigrat derece cinsinden gösterir. Yani 87 yazan bir termostat, soğutma suyu 87 °C'ye ulaştığında açılmaya başlar. Tam açılma ise genelde bu değerin 12-15 derece üzerinde tamamlanır. Binek araçlarda en yaygın aralık 87-92 °C'dir.
Adım adım: Termostat üzerindeki işaretleri okuma
-
Ana sayıyı bul. Genelde valf tabanına ya da yay tarafındaki metal bileziğe basılıdır. 71, 76, 82, 83, 87, 88, 90, 92 gibi değerler görürsün. Bu sayı açılma başlangıç sıcaklığıdır, motorun maksimum sıcaklığı değildir.
-
Harf ön ekine dikkat et. "TS" veya "T" harfleri termostat kodlamasını, bazı markalarda ise seri adını belirtir. Harf değişse de yanındaki sayının anlamı aynı kalır: açılma sıcaklığı.
-
İkinci sayıyı kontrol et. Bazı termostatlarda iki değer basılıdır: örneğin "87 / 102". İlki açılma başlangıcı, ikincisi tam açılma sıcaklığıdır. Kutu etiketinde bu "opening / full lift" olarak da yazabilir.
-
Strok (kurs) bilgisini oku. "8 mm" veya "7.5 mm" gibi bir değer varsa, valfin tam açıldığında ne kadar yol aldığını gösterir. Düşük stroklu bir parça, doğru sıcaklıkta açılsa bile yeterli su geçişi sağlamaz.
-
Ok işaretini kaçırma. Gövdedeki ok, montaj yönünü ya da su akış yönünü belirtir. Bazı modellerde "TOP" veya "UP" yazısı bulunur; bu taraf yukarı, yani hava tahliye deliğinin üstte kalacağı yöne bakar.
-
Küçük deliği ve titreşimli pimi tanı. Valf tablasındaki 2-3 mm'lik delik ve içindeki hareketli pim, sistemdeki havayı tahliye eder. Bu bir kusur değildir. Montajda o delik mutlaka en üstte kalmalıdır.
-
Malzeme ve conta sembollerine bak. "EPDM", "NBR" gibi kısaltmalar conta malzemesini anlatır. EPDM, antifriz ve sıcaklık dayanımı açısından soğutma devresinde daha yaygındır.
-
Kutu üzerindeki OE referansını eşleştir. Sembollerin doğruluğunu teyit etmenin en sağlam yolu, üretici parça numarası ile aracının orijinal numarasını karşılaştırmaktır.
Değer aralıkları ve pratik anlamı
| Sembol / Değer |
Anlamı |
Nerede karşına çıkar |
| 71-79 °C |
Erken açılma, düşük çalışma sıcaklığı |
Eski nesil motorlar, ağır iş makineleri, bazı modifiye uygulamalar |
| 82-85 °C |
Orta seviye; hızlı soğuma eğilimi |
Yaşlı benzinli motorlar, sıcak iklim tercihleri |
| 87-92 °C |
Modern araçlarda standart aralık |
Güncel benzinli ve dizel binek araçların büyük bölümü |
| 95 °C ve üzeri |
Yüksek sıcaklık; harita kontrollü sistemler |
Elektronik (map kontrollü) termostat kullanan motorlar |
| Ok / UP / TOP |
Montaj yönü işareti |
Gövdeli ve gövdesiz tüm tiplerde |
| Strok (mm) |
Valfin açılma mesafesi |
Teknik etiket veya katalog satırı |
Elektronik termostatlarda gövdede ayrıca soket pim sayısı ve direnç değeri yazabilir. Bu tipte açılma sıcaklığı sabit değildir; motor kontrol ünitesi ısıtıcı rezistansı üzerinden değeri kaydırır. Termostat çeşitlerini ayrıntılı karşılaştırdığımız sayfada bu ayrımı daha geniş anlatıyoruz.
Sık yapılan hatalar
- "Düşük dereceli takarsam motor daha az ısınır" varsayımı. Motor haritası belirli sıcaklığa göre yazılmıştır. Erken açılan termostat yakıt tüketimini ve emisyonu artırır, kabin ısıtması zayıflar.
- Sayıyı maksimum sıcaklık sanmak. 90 yazan termostatta gösterge 90'ı biraz aşabilir; bu normaldir. Sorun, iğnenin kırmızı bölgeye tırmanmasıdır.
- Hava tahliye deliğini aşağıya bakacak şekilde takmak. Sistemde hava kilidi oluşur, gösterge dalgalanır, kalorifer üfler ama ısıtmaz.
- Sadece dereceye bakıp gövde tipini atlamak. Aynı 87 °C değeri, farklı flanş çapı ve conta oturmasıyla üretilir. Değer doğru olsa da parça yerine oturmaz.
- Etiketsiz, damgasız ürün almak. Üzerinde hiçbir sayı basılı olmayan termostatta açılma sıcaklığını doğrulama şansın yoktur.
- Contayı yeniden kullanmak. Eski conta ısı çevrimiyle sertleşir. Termostat su geçişi belirtileri çoğu zaman contadan başlar.
- Belirtiyi görmezden gelmek.
Son yazılar